Pazartesi sabahı, saat on buçuk, ara tatilin üçüncü günü. Hafta sonu park ve misafirlikle geçti ama bugün dışarısı gri ve soğuk. Yedi yaşındaki çocuk salonun bir ucundan öbür ucuna koşuyor, dördüncü turda koltuktan yere atlıyor ve o tanıdık ses geliyor: alt kattan tavana iki kez süpürge sapı.
Okulların 16-20 Kasım ara tatili hafta sonlarıyla birleşince çocuklar 14 Kasım cumartesiden 22 Kasım pazara kadar dokuz gün evde. Ev oyunu listelerinin çoğu "enerjisini attırın" der ama alt kattaki komşuyu hesaba katmaz. Aşağıdaki oyunlar alt kata ne kadar ses ilettiklerine göre üç gruba ayrıldı. Sonunda da dokuz güne yayabileceğiniz bir gün akışı var.
Alt katı rahatsız eden darbe sesi
Komşunun tavanına ulaşan ses çoğunlukla bir şeyin döşemeye çarpmasından çıkıyor. Yalıtım rehberleri de ayak sesi gibi darbe seslerini, konuşma ya da televizyon gibi havadan yayılan seslerden ayrı bir sorun olarak ele alıyor. Kısacası çocuğun kahkahası alt katı, koltuktan atlamasından çok daha az rahatsız eder.
Evde en çok ses çıkaran hareketler şunlar:
- koltuktan, yataktan ya da sandalyeden yere atlamak
- topukla basarak koşmak, sert tabanlı terlikle yürümek
- topu yere sektirmek, duvara vurdurmak
- tahta blokları, oyuncak kutusunu yere boşaltmak
- parke ya da laminat üstünde sert tekerlekli araba sürmek
Buradan tek bir ev kuralı çıkıyor: ayaklar yerden kopmayacak. Çıplak ayak ya da kaymaz tabanlı çorap terlikten daha sessiz, üstelik daha güvenli. Kuralı oyunun başında bir kez koyun, oyunları da ona göre seçin.
Sabahlar için zıplamasız denge parkuru
Günün en hareketli saatini bu parkura ayırabilirsiniz, çünkü çocuğu yoruyor ama döşemeye vurmuyor. Koridora ya da salona maskeleme bandıyla zikzak bir çizgi çekin. Çizginin sonuna katlanmış battaniyelerden üç dört "nehir taşı" koyun. Çocuk taşlara atlamıyor, adım atarak geçiyor. İki sandalye arasına gerilen bir çarşafın altı sürünerek geçilecek bir tünel olur, bandın bittiği yerde de tek ayak üstünde ona kadar sayılır.
Hayvan yürüyüşleriyle parkur uzar. Ayı yürüyüşünde eller ve ayaklar yerde, kalça havada ilerlenir; yengeç yürüyüşünde karın yukarı bakar. İkisi de kolları ve karnı çalıştırır ve ikisinde de zıplama yok. Kurbağa sıçrayışını listeye almayın.
Çocuk parkuru ezberleyince bir "ağır çekim turu" ekleyin. Aynı yolu olabildiğince yavaş geçmek, hızlı geçmekten daha çok denge ve kas gücü istiyor ve çoğu çocuk bunu yarıştan daha komik buluyor. Halı yoksa koridor boyunca bir yoga matı ya da iki kat battaniye serin. Araya su molası koyarak üç tur, toplamda yirmi otuz dakika yeter.
Kapı ve yumuşak topla oynanan oyunlar
Top oyunlarında asıl dert, topun yere ve duvara çarpması. En kolay çözüm topu bir yere bağlamak. Kapı Tenisi Eğlence Seti bunu yapıyor: kapının üst kenarına takılan askıdan sarkan top, raketle vurulunca ipiyle geri geliyor. Çocuk yerinde durup vuruyor, top da salonun öbür ucuna kaçıp sekmiyor.
Evdeki eşyalarla da birkaç oyun kurulur. Çoraplar top yapılıp çamaşır sepetine atılır; her isabet bir puan, sepet her turda bir adım geri gider. İki sandalye arasına gerilen bir iple balon voleybolu oynanır. Balon yavaş düştüğü için küçük kardeş de oyuna katılabilir. Balon patlarsa parçalarını hemen toplayın, küçük çocuklar ağzına götürebilir ve bu tehlikeli.
Ben kapı tenisini öneririm, çünkü çocuğun hareket ihtiyacını tek bir kapı aralığında karşılıyor. Kurbağa biçimli askı vidasız, matkapsız takılıyor; ip boyu çocuğun boyuna göre ayarlanıyor. Sette iki raket ve üç top olduğu için iki kardeş birlikte oynayabiliyor. Ürün sayfası askıyı bir yetişkinin takmasını, uyku alanlarında kullanılmamasını ve kırılacak eşyaların oyun alanından kaldırılmasını öneriyor. Kapının önündeki vazoyu baştan başka yere koyun.
Masa başı ve banyo oyunları
Öğleden sonra sakin oyunların saati. Alt katta öğle uykusundaki bir bebek ya da gece vardiyasından dönmüş biri olabilir. Masaya hamur, yapboz, kâğıt katlama gelir. Çizmeyi seven çocuk için kalemli dijital çizim tableti iyi bir seçenek: çizip siliyor, yeniden başlıyor ve masada kâğıt yığını birikmiyor.
Banyo da bu gruba giriyor ve günün en sevilen yarım saati olabilir. Sihirli Su Topu silikondan yapılmış, tekrar kullanılabilen bir su topu: suya batırınca doluyor, atınca patlayıp suyu boşaltıyor. Küvete dolu bir leğen koyun, fayansa bantla bir hedef çizin; çocuk topları leğende doldurup hedefe atsın. Döşemeye sert bir şey çarpmıyor, duyulan tek ses su şıpırtısı. Ürün sayfasındaki uyarılar burada da geçerli: yetişkin gözetiminde oynayın, topları kimsenin yüzüne atmayın, kullandıktan sonra kurutup kaldırın.
Dokuz günün ritmi: sabah hareket, öğleden sonra sakinlik
Dünya Sağlık Örgütü 5-17 yaş için, haftaya yayılmış olarak günde ortalama en az 60 dakika orta ya da yüksek yoğunlukta fiziksel aktivite öneriyor. Bu sürenin hepsini salonda doldurmanız gerekmiyor; soğukta yapılan yirmi dakikalık bir yürüyüş de hesaba giriyor. Hafta içi beş gün için şöyle bir akış deneyebilirsiniz:
- 10.00-10.40: zıplamasız parkur ve hayvan yürüyüşleri
- 10.40-11.30: kapı tenisi, çorap basketbolu, balon voleybolu
- 13.30-15.30: masa başı oyunlar, bina için sessiz saatler
- 16.00 civarı: hava izin verirse dışarıda 30-45 dakika
- Akşam yemeğinden sonra: zıplama yok, banyoda su topu, ardından kitap
Tatilin ilk iki ve son iki günü olan hafta sonlarını dışarıya ayırın: park, büyükanne ziyareti, kapalı bir oyun alanı. Parkur her gün aynı kalırsa üçüncü günden sonra sıkıyor. Bant çizgisini her sabah çocuk çizsin, nehir taşlarının yerini de o seçsin.
Alt kattaki komşunun kapısını çalmak
Bu planda en çok işe yarayan adım beş dakikalık bir ziyaret. Çocukla birlikte alt kata inip "Dokuz gün evdeyiz, sabah 10-12 arası biraz hareketli olabiliriz, öğleden sonra ve akşam sessiz olacağız" demek, tavana vurulan süpürge sapını çoğu zaman tamamen bitiriyor. Komşuya özellikle sessizlik istediği bir saat olup olmadığını da sorun; bebek uykusu ya da vardiya varsa hareketli saatleri ona göre kaydırın. Sesin kimin tavanına gittiğini gören çocuk da "ayaklar yerden kopmayacak" kuralını daha kolay benimser.
Topun salonda kaçıp sekmediği bir oyun arıyorsanız Kapı Tenisi Eğlence Seti'ne bir göz atın.